IT-landschap voor Energiehubs

Netbeheerders en marktpartijen hebben samen een IT-landschap voor Energiehubs opgesteld. Het IT-landschap beschrijft de voorkeuren voor IT-systemen, applicaties, infrastructuur, data en rollen voor energiehubs. Het maakt samenwerking en uitwisseling van gegevens mogelijk en helpt de energiesector en organisaties efficiënter te werken, kosten te beheersen en sneller in te spelen op veranderingen.  

Dit IT-landschap is een eerste standaard die aansluit op de IT-componenten van de netbeheerders en veelgebruikte componenten in de sector. Het is een gezamenlijke basis voor verdere ontwikkeling en opschaling van energiehubs.  

Bij het inrichten van een energiehub spelen IT-ontwerp, aansturing en beheer een grote rol. Daar heb je verschillende partijen en diensten voor nodig. Energiehubs zijn nog relatief nieuw en de markt voor IT-oplossingen op dat gebied ontwikkelt zich snel. Maar duidelijke afspraken hierover ontbreken vaak nog. Daardoor is niet altijd duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is, welke gegevens partijen met elkaar delen en hoe ze dat doen. 

Daarom is een standaard voor het IT-landschap opgesteld met duidelijke IT-bouwblokken, richtlijnen, rollen en verantwoordelijkheden. Het bevat ook afspraken over protocollen, hardware, privacy en security.  

Vanuit het Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN) heeft Netbeheer Nederland hiervoor samengewerkt met netbeheerders, DNV, Simbon, meer dan twintig marktpartijen en tien IT-initiatieven uit verschillende branches. 

Voor wie?

Dit overzicht is bedoeld voor iedereen die werkt aan energiehubs. Denk aan:  

• Coördinatoren van energiehubs en bedrijventerreinen, procesregisseurs 
• Deelnemers van de energiehub of hun energiemanagers en IT-specialisten 
• Beleidsmakers of ambtenaren die werken aan energie of ruimtelijke ordening 
• IT-leveranciers en bedrijven die energiemanagementsystemen en assets ontwikkelen voor energiehubs 
• Netarchitecten, relatiemanagers van gemeenten en regiomanagers bij de netbeheerders.  

Wat is het en hoe werkt het?

Het IT-landschap is een overzicht van alle IT-systemen, applicaties, infrastructuur en data. Daarnaast vind je duidelijkheid over basisrollen, activerende rollen en zijn rollen en verantwoordelijkheden tussen netbeheerders en marktpartijen beschreven. 

Het IT-landschap voor energiehubs beschrijft per fase van het Stappenplan Energiehubs hoe je de IT-bouwblokken kunt inrichten en welke partij je hiervoor nodig hebt. Verder beschrijft het IT-landschap 23 rollen die betrokken zijn bij energiehubs en de verantwoordelijkheden die bij die rollen horen.  

Kortom, dit vind je in het IT-landschap:  

• Koppeling met de fasen van het Stappenplan Energiehubs; 
• Overzicht van IT-bouwblokken binnen energiehubs; 
• Beschrijving van rollen en verantwoordelijkheden; 
• Overzicht van aanbevolen standaarden, protocollen en interfaces; 
• Referentiekader voor uitwisselbaarheid tussen systemen en partijen. 

Wat maakt dit product handig?

• Het brengt overzicht en structuur in alle IT-onderdelen van een energiehub. Daardoor wordt sneller duidelijk wat er nodig is en hoe systemen goed met elkaar samenwerken. 
• Het helpt partijen om van ontwerp tot beheer dezelfde lijn te volgen. Dat voorkomt dat partijen langs elkaar heen werken of te laat zien dat systemen niet goed aansluiten. 
• Het laat zien welke afspraken worden aanbevolen of verplicht zijn. Daardoor kunnen partijen sneller keuzes maken die passen bij de eisen van netbeheerders.  
• Het zorgt dat belangrijke onderwerpen niet worden vergeten. Denk aan hardware, kostenbeheer, wet- en regelgeving, procedures en eisen van netbeheerders. 
• De beschrijving van de rollen geeft duidelijkheid in de samenwerking. Iedereen ziet beter wat de eigen taak is en wat van andere partijen wordt verwacht. 

Wat is de status?

• Er is een definitief basisdocument IT-Landschap Energiehubs (versie 1.0).
• In het najaar van 2026 wordt het IT-Landschap gekoppeld aan het Stappenplan zodat het landschap online interactief beschikbaar is.  
• We werken stapsgewijs aan de verdere ontwikkeling. We starten met ophalen van feedback in een werkgroep op basis van praktijktoepassingen. Met deze feedback en feedback vanuit ontwikkelde energiehubs starten we met adoptie van de uitkomsten bij netbeheerders.  
• Op basis van deze feedback werken we aan de doorontwikkeling naar versie 2.0 en verder.  

Heb je een idee of wil je op de hoogte blijven?

Werk je aan energiehubs of IT-oplossingen of heb je input of ideeën? Laat het ons weten en neem contact op met ons.

Wil je updates ontvangen van nieuwe versies van het IT-landschap? Meld je dan hieronder aan.